Hàng năm cứ mỗi độ thu về, du khách khắp mọi miền lại mong chờ được về chiêm bái và trẩy hội mùa thu Cơn Sơn – Kiếp Bạc. Tham dự lễ hội, du khách sẽ được tìm hiều rõ hơn về thân thế, sự nghiệp, công lao của các anh hùng dân tộc, danh nhân văn hoá và hơn hết là được tìm về âm vang lịch sử qua những nghi thức lễ hội đặc sắc, ấn tượng của mùa lễ hội.
Lễ hội mùa thu Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2016 diễn ra từ ngày 10-9 (tức 10-8 Âm lịch) đến hết ngày 20-9 (tức 20-8 Âm lịch). Đây là một trong những lễ hội lớn của cả nước mà du khách không nên bỏ qua trong tháng 8 âm lịch này.
Trong 133 di tích xếp hạng quốc gia thì khu di tích lịch sử văn hóa Côn Sơn – Kiếp Bạc (Hải Dương) được coi là trung tâm văn hóa lớn, hội tụ và kết tinh nhiều giá trị lịch sử, văn hóa xưa.
Đền Kiếp Bạc
Giá trị lịch sử – văn hoá
Kiếp Bạc là một địa danh lừng lẫy bên Lục Đầu Giang, cách Côn Sơn chừng 5 cây số. Kiếp Bạc có thế “rồng vươn, hổ phục”, có “tứ đức, tứ linh”. Thế sông núi hiểm mà hài hoà, hùng vĩ khoáng đạt mà trang nhã.
Vào thời nhà Trần ở thế kỷ XIII, Nhân Vũ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn – vị anh hùng dân tộc, nhà quân sự kiệt xuất, vị tổng chỉ huy quân dân Đại Việt trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông đã chọn Vạn Kiếp để đặt đại bản doanh, xây dựng phủ đệ. Với tài thao lược của Quốc Công Tiết Chế, Kiếp Bạc – Lục Đầu Giang đã phát huy sức mạnh tổng lực của thế trận chiến tranh nhân dân. Dưới sự chỉ huy của ông, quân và dân Đại Việt đã “trên dưới một lòng, cả nước giúp sức” lập nên những chiến công vang dội: Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, Vạn Kiếp và cuối cùng là trận Bạch Đằng lừng lẫy, đánh bại hoàn toàn đế quốc Nguyên Mông hùng mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ, để non sông toàn vẹn, dân tộc khải hoàn ca khúc thái bình.
Tượng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn
*** Đọc thêm: Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn – vị tướng lừng danh của dân tộc Việt
Sau khi đất nước sạch bóng quân thù, Trần Hưng Đạo đã về ở hẳn tại tư dinh Vạn Kiếp cho tới cuối đời. Ngày 20 tháng Tám năm Canh Tý (1300), Đại Vương mất tại Kiếp Bạc. Nhân dân Đại Việt tôn Ngài là Đức Thánh Trần, xây đền Kiếp Bạc để tưởng nhớ công lao to lớn đối với non sông, đất nước. Ngày giỗ Đại Vương hàng năm trở thành ngày chính hội Đền Kiếp Bạc. Đó là một trong số lễ hội lớn nhất của cả nước được gìn giữ hơn 7 thế kỷ nay, trở thành mỹ tục truyền thống, thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Các nghi lễ và trò chơi trong lễ hội
Nghi lễ trang trọng và thiêng liêng
Đến tham gia lễ hội, du khách sẽ được tham dự những nghi lễ truyền thống như : Lễ khai ấn; Lễ rước bộ, Lễ tế Đức thánh Trần; Lễ dâng hương tại đền Nam Tào – Bắc Đẩu; Lễ cầu an, cầu siêu; Lễ dâng hương tưởng niệm vị anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo và danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi…
Hội hoa Đăng trên dòng sông Lục Đầu
Nét riêng đặc sắc nhất của phần “Lễ” trong Lễ hội mùa thu Côn Sơn – Kiếp Bạc là Lễ rước bộ và Hội quân trên sông Lục Đầu, con sông chảy ngang qua Đền Kiếp Bạc. Lễ cầu an và hội hoa đăng trên dòng sông Lục Đầu cũng là một điểm nhấn đáng chú ý của lễ hội mùa Côn Sơn – Kiếp Bạc với hàng trăm chiếc đèn hoa được thả trên sông. Tham dự những nghi lễ này, du khách không chỉ được sống trong bầu không khí thiêng liêng, trầm mặc, tưởng nhớ tới người thân đã khuất, cầu mong cho cuộc sống hiện tại bình an mà còn được khơi dậy niềm tự hào về các vị anh hùng dân tộc, về Hào khí Đông A hùng tráng một thời.
Tưng bừng các trò chơi ngày hội
Lễ hội mùa thu Côn Sơn – Kiếp Bạc hấp dẫn du khách bốn phương không chỉ bởi ý nghĩa tâm linh trang trọng mà còn bởi phần “hội” quy tụ nhiều trò chơi dân gian đặc sắc như: đua thuyền,múa rối nước, kéo co, bịt mắt đập niêu, bắt vịt, đi cầu khỉ, nhảy bao bố… và các màn biểu diễn nghệ thuật dân gian như: hát chèo, quan họ, ca, múa, nhạc…
Giải đua thuyền lễ hội mùa thu Côn Sơn- Kiếp Bạc
Đến với lễ hội, du khách thập phương không chỉ là người chứng kiến mà còn được hòa mình vào những trò chơi dân gian được tổ chức trên khu vực đê sông Thương, cạnh đền Kiếp Bạc. Những trò chơi tưởng đã mai một theo thời gian vẫn có sức hấp dẫn mạnh mẽ nếu được tổ chức quy củ và hướng về đối tượng chính là người dân. Lễ hội năm nào khu vực trò chơi dân gian cũng là nơi có nhiều tiếng cười, tiếng hò reo vui vẻ nhất….
*** Ngoài các giá trị to lớn về lịch sử – văn hoá, khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc còn là miền đất có cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, hấp dẫn làm say đắm lòng người.
Khung cảnh hùng vĩ Côn sơn- Kiếp Bạc
Kiếp Bạc có dãy núi Trán Rồng hùng vĩ bao quát cả một miền sông nước Lục Đầu giang, trên bến có làng xóm trù phú, dưới sông thuyền bè tấp nập ngược xuôi, phong cảnh sơn thuỷ hữu tình. Côn Sơn có núi Kỳ Lân thơ mộng, trên núi thông reo, chim hót, hoa lá tốt tươi; dưới núi có suối Côn Sơn nước chảy rì rầm; mai, trúc mọc xanh biếc. Trong mầu xanh đại ngàn thấp thoáng dáng vóc những công trình kiến trúc cổ kính, trầm tư. Tất cả như hoà quyện vẽ nên phong cảnh lung linh huyền diệu. Vì thế, trẩy hội truyền thống Côn Sơn – Kiếp Bạc còn là một dịp đi du lịch tham quan danh lam thắng cảnh bổ ích và lý thú.
