“Có thể ví Trống đồng Ngọc Lũ giống như một quyển sách chép lại toàn bộ văn hóa thời kỳ Đông Sơn cách đây 2.500 – 2.000 năm bằng hình ảnh”
Trống đồng Ngọc Lũ – Bảo vật Quốc gia
Theo những tư liệu lịch sử được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia thì trống đồng Ngọc Lũ được hai nông dân tên Nguyễn Văn Y và Nguyễn Văn Túc phát hiện năm 1893 – 1894 khi đang đắp đê ở xã Như Trác, huyện Nam Xang, nay là huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Khi hai ông đào xuống độ sâu 2m tại một bãi cát bồi thì phát hiện một vật kích thước lớn, chất liệu đồng. Hai người này khiêng trống về đình làng Ngọc Lũ để lưu giữ.
Sau đó khoảng 8 năm, có một họa sĩ người Pháp đến đây vẽ tranh khi trông thấy trống liền vội vã báo cho Công sứ Hà Nam. Đến ngày 15/11/1902, trống được trường Viễn đông Bác Cổ mua lại với giá 550đ. Từ năm 1958 đến nay, trống đồng Ngọc Lũ luôn được lưu giữ, bảo quản và giới thiệu tại hệ thống trưng bày chính của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam. Trống đồng Ngọc Lũ được xếp vào loại H1 – Heger (theo sự phân loại của học giả F.Héger người Áo vào năm 1902). Trống có kích thước lớn, hình dáng cân đối và hoa văn trang trí đẹp nhất trong số những mặt trống đồng Đông Sơn được biết. Trống có đường kính mặt 79,3cm, chân 8cm, cao 63cm. Trọng lượng 86kg. Trống có cấu trúc gồm các bộ phận: Mặt trống, tang trống, thân trống và chân trống.Chiếc trống này được các nhà khoa học Việt Nam và thế giới đánh giá vào loại nguyên vẹn và đẹp nhất tại Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á tính đến thời điểm hiện nay.TS Nguyễn Văn Đoàn, Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam giải thích: “Có thể ví chiếc trống này giống như một quyển sách chép lại toàn bộ văn hóa thời kỳ Đông Sơn cách đây 2.500 – 2.000 năm bằng hình ảnh. Vì thời kỳ đó, ở Việt Nam chưa có tư liệu thành văn nào viết về bất cứ thứ gì. Cho nên trống đồng Ngọc Lũ được coi là cuốn sử ghi chép bằng hình ảnh toàn vẹn nhất. Là tư liệu nghiên cứu quý giá cho các nhà khoa học”.
Trống đồng Ngọc Lũ- phiên bản thu nhỏ
