Tục thờ cúng tổ tiên của người Việt có từ rất lâu đời, có thể nói xuất phát từ khi hình thành các bộ tộc Việt
Phong tục thờ cúng tổ tiên của người Việt có từ rất lâu đời, có thể nói xuất phát từ khi hình thành các bộ tộc, bộ lạc và tiếp đến là xã hội thị tộc, cùng với việc thờ cúng thần nông nghiệp, thờ mẫu thì thờ cúng tổ tiên không thể thiếu trong mỗi gia đình của người Việt. Ngày giỗ theo âm Hán là huý nhật hay kỵ nhật tức là ngày kỷ niệm ngày mất của tổ tiên ông bà, người thân, nó cũng có nghĩa là ngày kiêng kỵ. Nguyên ngày trước “Lễ giỗ” gọi là “Lễ chính kỵ”, ngay từ chiều hôm trước ngày Giỗ, con cháu đã sắp một ít lễ vật dâng lên mời gia tiên, tiền tổ về dự và thụ hưởng.
Hinh minh họa: Bát hương đồng thờ cúng
Đây cũng chính là triết lý cuộc sống của người Việt, họ quan niệm cuộc sông của con người là vòng tròn khép kín, sau khi mất đi con người được trở về thế giới bên kia, cùng với tổ tiên, nơi đó là nơi tụ hội của đại gia đình, khác với triết lý của Phật Giáo là con người sau khi mất đi thì trải qua các kiếp luân hồi sau đó lại trở lại làm người…
Như vậy theo kinh nghiệm và vận dụng đúng phong tục cổ truyền phổ biến trong cả nước trước ngày mất (lễ tiên thường) phải cúng chiều, còn Giỗ chính cúng đúng ngày mất phải cúng buổi sáng, kể cả người mất ngày hôm đó vào buổi chiều.[CSVHVN – Trần Ngọc Thêm (IV-§2)]
c) Tục thờ mẫu, thờ thần nông nghiệp và thành hoàng làng.
– Tục thờ mẫu và thờ thần nông nghiệp: Sùng bái tự nhiên là giai đoạn tất yếu trong quá trình phát triển của con người. Với người Việt sống băng nghề lúa nước, thì sự gắn bố với tự nhiên càng lâu dài và bền chặt. Việc đồng thời phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau của tự nhiên dẫn đến hậu quả trong lĩnh vực nhận thức là lối tư duy tổng hợp, trong lĩnh vực tín ngưỡng là loại tín ngưỡng đa thần. Chất âm tính trong sản xuất nông nghiệp là hệ quả trong quan hệ xã hội là lối sống thiên về tình cảm, trọng nữ, trọng tín ngưỡng và ta thấy các nữ thần chiếm ưu thế. Vì cái đích mà người làm nông nghiệp hướng tới là sự phồn thực, cho nên nữ thần của ta không phải những cô gái trẻ đẹp mà là các Bà mẹ, các mẫu, tục thờ Mẫu hay còn gọi là đạo Mẫu đã trở thành tín ngưỡng Việt Nam điển hình.
Trước tiên là các Mẫu Trời, Mẫu Đất, Mẫu Nước, các nữ thần cai quản các hiện tượng tự nhiên của trời, đất thân thiết đối với cuộc sống của người trồng lúa nước, về sau do ảnh hường của văn hoá Trung Hoa nên Ngọc Hoàng, Thổ Công, Hà Bá, tuy nhiên các Mẫu vẫn song song tồn tại Bà Trời dưới dạng Mẫu Cửu Trùng hay Cửu Thiên Huyền Nữ, (ở Huế là Thiên Mụ, Thiên Yana), Bà Đất tồn tại dưới dạng Mẹ Đất (Địa Mẫu), Bà Nước tồn tại dưới dạng Bà Thuỷ (Mẫu Thoải) và Bà Nước còn tồn tại dưới dạng thần khu vực như Bà Chúa Xứ (Núi Bà Đen – Tây Ninh), bà chúa sông, chúa lạch…Ba mẫu này còn đực thờ chung dưới dạng Tam Tài cai quản ba vùng trời – đất – nước (Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải).
Các bà cai quản các hiện tượng tự nhiên Mây – Mưa – Sấm – Chớp là những hiện tượng hết sức quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, đến khi Phật Giáo du nhập vào Việt Nam thì nhóm các Nữ thần này được nhào nặn thành hệ thống Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện).
Hình minh họa: Bộ lư đồng vàng chạm thúc thủ công
Tags: Đồ thờ cúng bằng đồng cao cấp của công ty Mỹ Trí
